Trang phục của Hậu phi được triều Nguyễn quy định ra sao?

Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ (gọi tắt là Hội điển) là một bộ sách được biên soạn dưới triều Nguyễn, theo thể loại Hội điển do Nội các triều Nguyễn biên soạn vào giữa thế kỷ XIX.

Đây là một công trình có quy mô thuộc loại đồ sộ nhất trong kho tàng thư tịch cổ viết bằng chữ Hán của Việt Nam, được biên soạn rất công phu, kéo dài 13 năm kể từ chỉ dụ đầu tiên của vua Thiệu Trị vào tháng 6 năm Quý Mão (1843) đến khi hoàn thành và có chỉ chép khắc in của vua Tự Đức vào tháng 9 năm Ất Mão (1855).

[external_link_head]

Ở bài viết này, tôi tập trung trình bày những quy định về trang phục của Hậu phi được triều Nguyễn ghi chép trong Hội điển. Sau đây là nội dung chi tiết:

1. Về mũ áo Hoàng hậu

Mũ 9 con phượng, thân mũ dùng lông đuôi ngựa, mở chỗ búi tóc. Trán mũ đều trang sức hình rồng bò phượng lượn bằng vàng tốt, mỗi thứ 9 con, 9 miếng bồn khoan bằng bạc, 1 mảnh cặp tóc chạm mây và hoa, 1 mảnh bác sơn, 12 cành hoa con bướm, bức trâm hoa 4 đoá, phía trước thắt 2 cành giây leo bọc tóc 1 đoạn sợi, 4 cái ống trâm bằng bạc, đều chuỗi ngọc trân châu hạng nhỏ 198 hạt để kết dải rũ xuống, khảm các hạng pha lê 231 hạt.

Khăn bít trán bằng đoạn đậu 8 sợi tơ nõn màu thiên thanh, trong lót lĩnh đại tào màu vàng chính, đều trang sức 4 cái khuyên vàng tốt, 4 sợi giây tơ.

Áo hoàng bào bằng đoạn đậu 8 sợi tơ nõn sắc vàng chính thêu hoa đoàn phượng, thuỷ ba, trong lót trừu hoa và chim phượng, bốn bông hoa màu đỏ.

Cổ áo bằng nhiễu lai lộ màu tuyết trắng, lĩnh trắng bóng.

[external_link offset=1]

Xiêm bằng đoạn đậu 8 sợi tơ màu tuyết sen lẫn hoa đoàn phượng bằng vàng, lót và đai lưng bằng lụa Cao bộ, màu tuyết trắng.

Đai vàng, thân bằng sa trúc màu chín kỹ bọc đoạn đậu 8 sợi tơ nõn màu vàng chính đều trang sức bằng các hình biểu vuông màu vàng tốt, cộng 18 mảnh và lót mặt kính khảm hoa vàng trổ trống, 2 cái móc vàng.

Hài bằng tơ lông màu đỏ, thêu con phượng màu lục. Bí tất dùng lĩnh bóng nam, màu tuyết trắng.

2. Về mũ áo cung giai

Gia Long năm thứ 6 (1807), phụng soạn các hạng mũ áo kính tiến Hoàng hậu dùng: mũ 9 con rồng, cặp tóc bằng vàng 2 chiếc, mũ 9 con phượng, cặp tóc bằng vàng 1 chiếc, trâm con phượng 8 cái, áo sa sợi màu vàng thêu rồng, phượng, chim trĩ, chim loan 20 chiếc, áo bào bằng tơ đậu 8 sợi, màu đỏ thêu rồng, phượng 1 chiếc, xiêm bằng tơ đậu 8 sợi, màu trắng thêu rồng phượng 1 chiếc.

Lại ban thưởng mũ áo cho tả hữu cung tần:

Cung tần bậc nhì: mũ 5 con phượng, cặp tóc bằng vàng 1 chiếc, trâm hoa 10 chiếc. Áo sa sợi tơ màu đào đỏ dệt đoàn loan nhật bình 1 chiếc. Xiêm bằng tơ đậu 8 sợi, màu trắng, dệt đoàn loan 1 chiếc.

Cung tần bậc ba: mũ 3 con phượng, cặp tóc bằng vàng 1 cái, trâm hoa 8 cái. Áo sa sợi to sắc tía chính, dệt đoàn phượng nhật bình 1 chiếc. Xiêm bằng tơ đậu 8 sợi, màu trắng, dệt đoàn loan.

Cung tần bậc bốn: mũ 1 con phượng, cặp tóc bằng vàng 1 chiếc, trâm hoa 8 chiếc. Áo sa sợi to sắc tía nhạt, dệt đoàn loan nhật bình 1 chiếc. Xiêm bằng tơ đậu 8 sợi, màu trắng, dệt chim loan 1 chiếc.

***

Thiệu Trị năm thứ 6 (1846), châu phê: Cung tần bậc nhất, bậc nhì: mũ phượng bằng vàng, đều 3 bác sơn. Duy bậc nhất 8 con phượng, bậc nhì 7 con phượng, bậc ba trên búi tóc có trâm con phượng, bậc tứ giai, bậc ngũ giai trên búi tóc không có trâm như thế để cho phân biệt.

[QC] Sản phẩm gợi ý từ Lạc Store :

[external_link offset=2]

Nguồn tham khảo

1. Nội các triều Nguyễn (1993), Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ tập I (Quyển đầu – Quyển 6), Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế, tr.3.

2. Nội các triều Nguyễn (1993), Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ tập VI (Quyển 69 – Quyển 95), Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế, tr.189 – 190.

3. Nội các triều Nguyễn (1993), Sđd, tr.191 – 192.

Hình minh hoạ: Trang Phục Nhật Bình là lễ phục của các Phi, Tần triều Nguyễn (Phỏng dựng dựa trên hiện vật gốc) – LINK

[external_footer]

Add a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *